Üvey annem babamın eşi olarak hayatımızda sadece üç yıl kaldı… Ama babam öldüğünde evi satıp onun borçlarını ödedi, yeniden evlenmeyi reddetti ve gençliğini, güzelliğini, sağlığını kendi kanından olmayan dört çocuğu büyütmek için harcadı.

Öz annem, en küçük kardeşim doğduktan kısa süre sonra hayatını kaybetmişti.

En büyük ablam Elif on yaşındaydı. Ben sekiz yaşındaydım; zayıf, sık sık hastalanan, çabucak yorulan bir çocuktum. Sonra beş yaşındaki kardeşim Emre geliyordu. Sürekli annesini arayan, dalgın bakışlı bir çocuktu. En küçüğümüz Yusuf ise henüz hiçbir şeyin farkında değildi.

İki yıl sonra babam yeniden evlendi.

Yeni eşinin adı Aylin’di.

İzmir’in saygın ailelerinden birinin kızıydı. Çok güzeldi ve daha yirmi yedi yaşındaydı.

Biz ona “anne” diyorduk.

Babam sabah erkenden işe gider, gece geç saatlerde dönerdi. Evin ve dört çocuğun bütün sorumluluğu Aylin annemin omuzlarındaydı. O ise hiç şikâyet etmeden çalışırdı. Karnımız doyuyordu, üstümüz başımız temizdi, evimiz düzenliydi ve soframızda her zaman sıcak yemek bulunurdu.

Annemizle geçirdiğimiz üçüncü yılın sonunda babam ağır bir hastalığa yakalandı.

Çok geçmeden onu kaybettik.

Ölmeden önce artık konuşamıyordu. Sadece anneme bakıyor ve gözlerinden yaşlar süzülüyordu.

Annem çok gençti.

Çok güzeldi.

Ve bizim öz annemiz değildi.

Babamın cenazesinin üzerinden daha on gün bile geçmemişti ki alacaklılar kapıya dayanmaya başladı. Borçlar birikmişti. Evi, eşyaları ve elimizde kalan son şeyleri almak istiyorlardı.

Annemin ailesi onu yanlarına dönmeye ikna etmeye çalışıyordu.

“Daha gençsin,” diyorlardı.

“Hayatını bu şekilde harcama. Yeniden evlen.”

Ama annem başka bir karar verdi.

Evi sattı.

Babamın bütün borçlarını ödedi.

Sonra sessizce dört çocuğun elini tuttu ve bizimle birlikte yeni bir hayata başladı.

Yıl 1982’ydi.

Bursa’nın kenar mahallelerinden birinde yaşayan uzak akrabası Fatma teyzenin yanına taşındık.

Fatma teyze dul ve fakir bir kadındı. Pazarda balık temizleyerek geçimini sağlıyordu. Küçücük teneke çatılı evi vardı ama yine de bizi kabul etti.

Bir gün, pazarda tanıdığı birine birkaç tavuk vererek anneme devlet hastanesinde temizlik görevlisi yardımcılığı işi buldu.

Annem her sabah saat üç buçukta kalkıyordu.

Hastaneye gidiyor, erken uyanan hastalar için sıcak su hazırlıyordu. İnsanların çay yapmasına, yüzünü yıkamasına yardım ediyordu. Kazandığı birkaç kuruşla bize defter ve kalem alıyordu.

Saat altıda eve dönüp kahvaltımızı hazırlıyor, bizi okula gönderiyordu.

Yedide tekrar hastaneye gidiyordu.

Koridorları siliyor, merdivenleri temizliyor, tuvaletleri yıkıyor, çarşaf değiştiriyor, çöpleri topluyordu.

Akşam mesaisi bittikten sonra bile durmuyordu.

Bazı hastaların çamaşırlarını yıkayarak ekstra para kazanıyordu.

Eve döndüğünde saat sekizi buluyordu.

Yağmurlu günlerde biraz erken geldiğinde bize kestane ya da sıcak simit getirirdi.

Hepimiz eski bir yatağın üzerine toplanır, onun anlattığı hikâyeleri dinlerdik.

En küçük kardeşim Yusuf soğuktan korkardı.

Annemize sıkıca sarılırdı.

“Anne, sen ne kadar sıcaksın…” derdi.

Emre sırtını kaşımasını isterdi.

Bazen annem bize eski Türk halk türküleri öğretirdi.

Hep birlikte söylerdik.

Seslerimiz güzel değildi ama mutluyduk.

Her yıl öz annemizin ölüm yıldönümünde küçük bir masa hazırlar, birkaç karanfil koyar ve bizi etrafına toplardı.

“Bu sizin öz anneniz,” derdi.

“Sizi dünyaya getirdi. Elinden geldiğince sevdi. Şimdi burada değil ama yukarıdan sizi izliyor.”

Babamın ölüm yıldönümünde de aynısını yapardı.

Çocukken de şimdi de annemle babamın bizi gökyüzünden izlediğine inanırım.

Bir sabah annemi eve taşıyarak getirdiler.

Bir hasta yanlışlıkla ona çarpmış, kaynar su dolu kazan bacağına dökülmüştü.

Yanık çok kötüydü.

Yetersiz beslendiği ve sürekli çalıştığı için yara aylarca iyileşmedi.

Geceleri acıdan uyuyamıyordu.

Zayıfladı.

Yürümekte zorlanıyordu.

Ablam Elif ağlayarak onun yerine çalışmak istediğini söyledi.

Annem kabul etmedi.

Dişlerini sıkarak tekrar işe döndü.

Yıllar sonra bile o yanığın izi ayak bileğinden ayağının üstüne kadar uzanıyordu.

Ve annem bir daha asla eskisi gibi yürüyemedi.

Bir süre sonra Fatma teyze yeni bir ev aldı.

Eski evini bize çok uygun bir fiyata sattı.

Aynı yıl Elif öğretmenlik fakültesini kazandı.

Annemin ne kadar yorulduğunu görünce okulu bırakmak istedi.

Ama annem buna izin vermedi.

Hayatımda onu hiç o kadar kararlı görmemiştim.

Babamın fotoğrafının önüne geçti.

Bir mum yaktı.

Ve sanki onunla konuşuyormuş gibi dedi ki:

“Büyük kızın okulunu bırakmak istiyor. Bir gün öldüğümde senin yanına gelirsem sana nasıl hesap vereceğim?”

Elif ağladı.

Özür diledi.

Ve eğitimine devam etti.

İki yıl sonra ben de üniversiteyi kazandım.

Annem beni otogara kadar uğurladı.

Valizimi açtığımda gözyaşlarıma engel olamadım.

Kıyafetlerimin yanına dikiş iğnesi, iplik, yara bandı, merhem, grip ilacı ve küçük notlar koymuştu.

Sanki sevgisini küçük eşyaların içine saklayabilmişti.

Yıllar geçti.

Ben ve ablam mezun olduk.

İş bulduk.

Bu sırada Emre hukuk fakültesine girdi.

Bir yıl sonra Yusuf tıp fakültesini kazandı.

Annemin o yıllarda ne kadar yorulduğunu ölçebilecek bir şey var mı?

Sırtı yavaş yavaş kamburlaştı.

Saçları beyazladı.

Elleri sertleşti.

Yüzündeki çizgiler çoğaldı.

Ama hiçbir zaman şikâyet etmedi.

Yıllar sonra üç çocuğunu evlendirdi.

Yusuf ise eğitimini tamamlayana kadar onunla yaşamaya devam etti.

Bugün aynı hastanede cerrah olarak çalışıyor.

Bir gün bana şöyle dedi:

“Gece nöbetinde biri ‘sıcak su’ dediğinde içim sıkışıyor. Çünkü bir an için annemin sesini duyduğumu sanıyorum.”

Boş günlerde çocuklarımızı ona götürürdük.

Torunları etrafında civcivler gibi dolaşırdı.

Biri saçındaki beyaz telleri çekiştirir, biri ellerini tutar, biri ayaklarını okşardı.

Bir gün kızım Zeynep annemin ayağındaki izi gördü.

“Babaanne,” dedi.

“Ben elim biraz yanınca çok ağlamıştım. Senin canın çok acımış mıydı?”

Annem gülümsedi.

“Üzerinden o kadar zaman geçti ki artık hatırlamıyorum.”

Yağmurlu bir akşam onu ziyarete gittim.

Yanına uzandım.

Çocuklarımdan, eşimden ve hayatımdan bahsettik.

Dışarıda yağmur bardaktan boşanırcasına yağıyordu.

Üşüdüğümü söyleyince üzerimi örttü.

Ben de onu örttüm.

Tıpkı çocukluğumdaki gibi.

Ayakları buz gibiydi.

Onları ısıtmak isterken ayağım o eski yara izine dokundu.

Hayatımızın sessiz tanığı olan o uzun iz…

Ve sebepsiz yere ağlamaya başladım.

Kendi hayatımı düşündüm.

Eşimi…

Çocuklarımı…

Sıcak yuvamı…

Ve annemi…

O sadece üç yıl eş olmuştu.

Ama sonraki kırk yıl boyunca anne olmayı seçti.

Belki onun da hayalleri vardı.

Belki yeniden âşık olmak istemişti.

Belki geceleri yalnız kalmaktan korkmuştu.

Belki birinin omzuna yaslanmaya ihtiyacı olmuştu.

Ama o bizi seçti.

Dört çocuğu seçti.