— Bu tabutta yatan benim oğlum değil — demişti, sesi korkutucu bir sakinlikle, ikna imkânsızlığının yankısıyla.
“Yas tutmak,” dediler. “Kabullenemiyorsun.” Ama o inatla direniyordu. İçinde bir his vardı, kelimelere dönüşmeyen ve senelerce yankılanacak cinsten bir his: O, orada değildi.
Ve sonra merasim başladı. Rahip dualarını ağırlıktan daha ağır bir tonla okuyordu. Tabut temizlendi, çakmalar vurulacaktı ki bayan aniden irkildi. Önce kimse ne olduğunu anlayamadı. Kadının ayakları merasim alanına atıldı, yüzü buz kesildi, mavi palto parlak bir damla gibi duruyordu karanlığın içersinde. O an herkes nefesini tuttu.
Kadının elleri titremiyordu — o kadar kesindi ki kas gücüyle beslendiğini anlıyordunuz. Siyah çantayı yere bıraktı, sonrasında metal bir balta çıktı. Kalın, soğuk taneciklerini bile hissedebildiğiniz şey, gömülmeyen bir hiddet gibiydi. İlk vuruş geldi: tabut kapağı çatladı. Tahta parçaları çevreye saçıldı; ikinci vuruş geldi ve tabut nerdeyse ortadan ikiye bölündü.
O andaki sessizlik, bir an amacıyla vakti durdurdu. İnsanlar şoktaydı. Dua eden rahip gözlerini yere eğdi, sessiz sedasız yok olmak istercesine. Derken bir çığlık yükseldi:
— Boş!
Kalabalık panikle karışık bir kıpırdanmayla hareketlendi. Bazıları geriye ismim attı, bazıları ellerini ağızlarına kapadı. Kadın, baltayı hâlâ sıkı sıkı tutuyordu. Dudakları titremeden söyledi:
— Size demiştim… O burada değil.
İşte o anda mezarlık görevlisi kıyafetleri giymiş ince bir adam, kalabalığın arasından göz kırparak ilerledi. Titreyen sesiyle söyledi:
— Ceset… geceleri taşındı. İki şahıs geldi. Belgeleri vardı. Başka bir kent morguna götürüleceğini söylediler. Ben… bu şekilde olacağını bilmiyordum…
Sözcüklerin soğuk ve sarsıcı etkileri herkesi kuduran bir rüzgâr gibi delip geçti. Ceset nereye götürülmüştü? Kimdi o iki esrarengiz şahıs? Ve ne amacıyla?
Polis kısa sürede geldi, sorgulamalar başladı. Ancak en kırıcı gerçek daha sonra meydana çıktı: morg kayıtlarında bu tür bir nakil yoktu. Evraklarda oğlunun adı yerine “hata nedeniyle imha” ibaresi yazılmıştı. Bu, birinin ölüm sonrasındaki varlığını bile silmeye çalıştığını gösteriyordu.
Kadın, tabut kapağından kopan bir parçayı titreyen elleriyle tutuyordu. Gözlerinde bundan sonra kurtuluş yerine bir yıkım değil, kararlı bir inat vardı. Düşünüyordum o anda: Eğer o hayattaysa — onu bulacak. Eğer yoksa — ona bile huzur vermeyenleri bulacak.