-
- Evliliği sona erdiğinde Zeynep otuz bir yaşındaydı. Yanında dört yaşındaki kızı Elif, banka hesabında yalnızca sınırlı bir birikim ve çalışması için anahtarı iki kez çevrilmesi gereken eski bir otomobil vardı. Sahip olduğu her şey bundan ibaretti. Elif, babasının neden ayrıldığını veya eşyalarını neden karton kutulara yerleştirdiklerini anlayacak yaşta değildi. Mor kazağını kaldırarak annesine eğlenceli bir yere gidip gitmediklerini sordu. Zeynep, kızına yalnızca yeni bir yere taşınacaklarını söyledi. Elif babasının da gelip gelmeyeceğini sorunca, “Bugün değil, güzel kızım,” cevabını verdi. Ardından gözyaşlarını görmemesi için arkasını döndü. Zeynep bir diş kliniğinde yarı zamanlı çalışıyordu. Kazandığı para temel ihtiyaçlarını karşılamaya ancak yetiyordu. Kiralık evlerin çoğunda yüksek depozito, düzenli gelir belgesi ve kefil isteniyordu. Bazı ev sahipleri, küçük bir çocuğu olduğunu duyduklarında cevap vermeyi bile bırakıyordu. Bir gün İstanbul’daki bir marketin camında el yazısıyla hazırlanmış bir ilan gördü: KİRALIK BAHÇE DAİRESİ. ÇINAR SOKAK. AYLIK 8.000 LİRA. HASAN BEY’E SORUN. Daire, eski mavi bir evin arka tarafındaydı. Tek yatak odası, küçük bir mutfağı ve banyoya yakın bölümde hafifçe eğilmiş bir zemini vardı. Buzdolabı sürekli uğulduyor, lavabonun üzerindeki pencere ise sıra sıra domates fidelerine bakıyordu.
-
- Zeynep için burası kusurlu değil, güvenli görünüyordu. Elif yatak odasına koşup tavana yıldızlar yapıştırıp yapıştıramayacağını sordu. Küçük dolabı görünce odanın dar olduğunu söyledi. Zeynep, kıyafetlerinin de küçük olduğunu söyleyince ikisi birlikte güldü. Ev sahibi Hasan Bey, yetmişli yaşlarında, gri iş gömleği giyen, ciddi görünümlü bir adamdı. Zeynep’e sigara içip içmediğini, evcil hayvanı olup olmadığını ve kirayı düzenli ödeyip ödeyemeyeceğini sordu. Ne depozito istedi ne de uzun bir başvuru formu hazırladı. “Cumartesi taşınabilirsiniz,” dedi. Zeynep ile Elif, altı kutu, iki valiz ve Zeynep’in kardeşinden aldığı bir yatakla daireye yerleşti. Elif yatak odasında, Zeynep ise salondaki dar koltukta uyuyordu. İlk gece yağmur çatıya öylesine güçlü vurdu ki Elif battaniyesiyle annesinin yanına geldi. Yeni evlerini sevip sevmediğini sorduğunda Zeynep, zamanla seveceğini söyledi. Elif ise domatesleri şimdiden sevmişti. Böylece yeni hayatları başladı. Zeynep sabahları diş kliniğinde, haftanın üç akşamı ise bir pastanede çalışıyordu. İndirim kuponları kullanıyor, ayakkabılarını tamir ediyor ve hangi faturayı birkaç gün erteleyebileceğini hesaplıyordu. Fakat kira her zaman önce ödeniyordu. Her ayın ilk günü Hasan Bey adına bir çek hazırlayıp arka kapısının altından içeri bırakıyordu. Hasan Bey makbuz vermiyor, Zeynep de bunu sorgulamıyordu. Yaşlı adam çoğunlukla kendi hâlinde yaşıyordu. Ancak Zeynep söylemeden gevşeyen basamakları tamir ediyor, bazen kapının önüne portakal bırakıyor ve ağacında gereğinden fazla meyve yetiştiğini söylüyordu. Taşındıktan üç ay sonra Zeynep tuhaf bir durum fark etti. Kira için yazdığı çeklerden hiçbiri tahsil edilmemişti. Para hâlâ hesabında duruyordu. Hasan Bey’in kapısını çalıp çekin kaybolmuş olabileceğini söyledi. İsterse yenisini yazabileceğini belirtti. Hasan Bey yalnızca, “O iş halledildi,” dedi ve kapıyı kapattı. Sonraki aylarda da hiçbir çek tahsil edilmedi. Zeynep her ay yeni bir çek yazmaya devam etti ve paranın tek kuruşuna dokunmadı. Yıllar geçti. Elif büyüdü, okumayı öğrendi ve odasını sarıya boyamak istediğini söylemeye başladı. Zeynep diş kliniğinde daha fazla çalışarak pastanedeki işinden ayrıldı. Borçlarını yavaş yavaş kapattı ve hayatları daha düzenli hâle geldi. Üç yılın sonunda hesabında Hasan Bey için ayırdığı büyük bir miktar birikmişti. Zeynep sonunda açıklama istemek için onun kapısına gitti. Hasan Bey konuşmadan eski bir ayakkabı kutusu uzattı. Kutunun içinde Zeynep’in üç yıl boyunca yazdığı bütün kira çekleri vardı. Her biri ay ve yıl sırasına göre dikkatlice saklanmıştı. Zeynep nedenini sorduğunda Hasan Bey duvardaki eski fotoğraflara baktı. Fotoğraflardaki genç kadının adı Seda’ydı. Hasan Bey’in kızıydı. Seda’nın da Duru adında küçük bir kızı vardı. Seda genç yaşta evlenmişti. Eşi zamanla onun parasını, kıyafetlerini ve görüştüğü insanları kontrol etmeye başlamıştı. Bir gün babasını arayarak kızıyla birlikte onun yanına gelmek istemişti. Hasan Bey ise evine dönmesini ve evliliğini düzeltmesini söylemişti. Altı hafta sonra Seda ile Duru bir trafik kazasında hayatını kaybetmişti. Aracı kullanan eşinin dikkatsiz davrandığı belirlenmişti. Hasan Bey yıllarca kızının korktuğunu bildiği hâlde ona kapısını açmadığı için pişmanlık yaşamıştı. Zeynep ile Elif’i ilk gördüğünde, kızındaki aynı çekingenliği Zeynep’in yüzünde fark etmişti. Bu nedenle ona yeniden ayağa kalkması için zaman vermeye karar vermişti. Çekleri yazmasını istemesinin nedeni ise Zeynep’in kendisini yardıma muhtaç biri gibi hissetmesini önlemekti. “Sen her ay görevini yaptın,” dedi. “Çekleri kullanmamak benim kararımdı.” Ardından kutunun altından beyaz bir zarf çıkardı. Zarfın içinde, biriken paranın tamamen Zeynep’e ait olduğunu belirten bir yazı ve daha büyük bir sürpriz vardı. Hasan Bey, bahçe dairesinin mülkiyetini Zeynep’e devrediyordu. Zeynep bunu kabul edemeyeceğini söyledi. Hasan Bey ise onu üç yıldır gözlemlediğini anlattı. Sabah erkenden işe gidişini, kızına ders çalıştırmasını, kendisine bir şey almadan önce faturalarını ödemesini ve çekler tahsil edilmediği hâlde parayı hiç harcamamasını görmüştü. Zeynep gözyaşlarına hâkim olamadı. Hem korku içinde eve ilk geldiği günü hem Seda ile Duru’yu hem de Hasan Bey’in pişmanlığını iyiliğe dönüştürmesini düşünerek ağladı. Neden bu kararı şimdi açıkladığını sorduğunda Hasan Bey şu cevabı verdi: “Çünkü bugün kapıma öfkeli geldin. Artık korkmuyordun.” Bu söz Zeynep’in zihninde yer etti. Üç yıl önce olsa soru sormaya bile çekinecekti. Şimdi ise gerçeği öğrenmek için kapıyı çalacak kadar güçlenmişti. O akşam Elif’e küçük dairenin artık kendilerine ait olduğunu söyledi. Elif önce lavabonun üzerindeki pencerenin, sonra eğri zeminin de kendilerinin olup olmadığını sordu. Annesi ikisine de evet deyince büyük bir sevinçle ona sarıldı. Ardından dışarı koşarak domateslerin yanında duran Hasan Bey’i kucakladı. Yaşlı adam önce ne yapacağını bilemedi. Sonra elini Elif’in sırtına koydu. Yüzünde hem geçmişin hüznü hem de yeni bir ailenin sevgisi vardı. Yıllar sonra ayakkabı kutusu hâlâ Zeynep’in dolabının en üst rafında duruyordu. İçindeki çeklerin hiçbiri atılmamıştı. Çünkü bu çekler ona iyiliğin her zaman büyük sözlerle gelmediğini hatırlatıyordu. Bazen iyilik, eski bir gri gömlek giyen yaşlı bir adamın çekleri sessizce saklamasıydı. Bazen uğuldayan bir buzdolabı, eğri bir zemin ve domateslere bakan küçük bir pencereydi. Bazen de bir insanı yeniden ayağa kaldıran kişi, ona her şeyi veren değil, güçlenene kadar kapısını açık tutan biriydi.