-
- Genç yaşımda hayatımın böyle değişeceğini asla tahmin etmezdim. Köyün en fakir evlerinden birinde, hasta babam ve iki küçük kardeşimle yaşıyordum. Annem ben çocukken ölmüştü. Babam yıllarca tarlalarda çalışmış, sonra geçirdiği bir kaza yüzünden bastonsuz yürüyemez hâle gelmişti. Borçlarımız ise her geçen gün biraz daha büyüyordu. İnsan bazen yoksulluğa alıştığını sanıyor. Sonra bir gün kapınıza alacaklı geliyor, babanızın karşısında sesini yükseltiyor ve çocukluğunuzun geçtiği evin birkaç ay içinde elinizden alınabileceğini söylüyor. İşte o zaman hiçbir şeye alışmadığınızı anlıyorsunuz. Bizim köyde herkesin çekindiği tek bir adam vardı. Rauf Ağa. Çevredeki en büyük araziler ona aitti. Kasabada dükkânları, köyün dışında çiftliği, tepede de herkesin uzaktan baktığı büyük bir taş konağı vardı. Ama servetinden daha fazla konuşulan şey karakteriydi. Az konuşurdu. Kolay kolay gülmezdi. Birinin gözünün içine baktığında, karşısındaki insanın söyleyeceği yalanı daha ağzını açmadan anlayacakmış gibi bir hâli vardı. Kadınların onun hakkında konuştuğunu defalarca duymuştum. “Rauf Ağa bir baksa insanın dizlerinin bağı çözülür.” Ben bunlara güler geçerdim. Ta ki bir akşam bizim kapımızda onu görene kadar. Babamın karşısında oturuyordu. Üzerinde koyu renk bir gömlek vardı. Kollarını dirseklerine kadar sıvamıştı. Ben çayı bıraktığım sırada gözlerini kaldırıp bana baktı. Sadece birkaç saniye sürdü. Ama nedenini bilmediğim şekilde ellerim titredi. O gece gittikten sonra babam beni yanına çağırdı. Yüzü bembeyazdı. “Rauf Ağa seni istedi,” dedi. Donup kaldım. “Ne?” “Seninle evlenmek istiyormuş.” Bir an gülecekmişim gibi oldum ama yapamadım. “Baba, adam beni tanımıyor bile.” Babam başını önüne eğdi. “Asıl mesele o değil kızım.” Ve gerçeği söyledi. Babamın yıllar önce Rauf Ağa’nın babasından aldığı büyük bir borç vardı. Faiz işlememişti ama yıllar içinde borcun kendisi bile bizim ödeyemeyeceğimiz kadar büyümüştü. Rauf Ağa, onunla evlenmeyi kabul edersem borcun tamamını sileceğini söylemişti. O gece sabaha kadar uyumadım. Kendimi satıyormuşum gibi hissediyordum. Bir yandan da babamın çaresiz yüzünü, kardeşlerimin uyuduğu küçük odayı ve kaybetmek üzere olduğumuz evi düşünüyordum. Üç gün sonra Rauf Ağa’yla yalnız konuşmak istediğimi söyledim. Konağın arka tarafındaki bahçede buluştuk. Karşısına geçip doğrudan sordum. “Beni neden istiyorsunuz?” Kaşını hafifçe kaldırdı. “Paranız var. İsteseniz çevrenizde sizinle evlenmek isteyen onlarca kadın bulursunuz.” Bir süre cevap vermedi. Sonra bana doğru bir adım attı. “Sen istemiyor musun?” “Bu soruma cevap değil.” Dudaklarının kenarında belli belirsiz bir gülümseme oluştu. İlk kez onu gülümserken görüyordum. “Demek söylendiği kadar sessiz değilmişsin.” “Benimle evlenecekseniz gerçeği bilmek istiyorum.” Bu kez yüzü ciddileşti. “Gerçeğin tamamını evlendiğimiz gece anlatacağım.” “Niye şimdi değil?” “Çünkü o geceye kadar fikrini değiştirme hakkın olsun istiyorum.” Bu cümle beni daha da meraklandırdı. Bir hafta sonra teklifini kabul ettim. Düğün öylesine büyük oldu ki çevre köylerden bile insanlar geldi. Kadınların bakışlarını hissediyordum. Kimisi beni şanslı buluyor, kimisi para için evlendiğimi düşünüyordu. Rauf ise bütün gece sakinliğini korudu. Ama kalabalıkta yanımdan her geçtiğinde eli belime hafifçe değiyor, ardından hemen uzaklaşıyordu. Ne yaptığını biliyor gibiydi. Bir keresinde kulağıma eğilip, “Çok yoruldun mu?” diye sordu. Nefesi yanağıma değdiğinde kalbim hızlandı. “Hayır.” “Yalan.” Gözlerimi ona çevirdim. O ise sanki hiçbir şey olmamış gibi misafirlerle ilgilenmeye devam etti. Gece yarısından sonra konağa çıktık
-
- Herkes kapının önünde şakalaşıp bağırırken ben utançtan kıpkırmızı olmuştum. Rauf odaya girdiğimizde arkasından kapıyı kapattı. Sonra kilitledi. Kalbim göğsümü dövüyordu. Odaya ağır bir sessizlik çöktü. Rauf ceketini çıkarıp sandalyenin üzerine bıraktı. Bana baktı. Bir adım attı. Ben istemsizce geriledim. Bunu fark edince olduğu yerde durdu. “Benden korkuyor musun?” “Bilmiyorum.” “Benden korkuyorsan bu gece sana dokunmam.” Bu cevabı beklemiyordum. Gözlerine baktım. “Köyde herkes sizin nasıl biri olduğunuzla ilgili başka bir şey anlatıyor.” “Sen hangisine inanıyorsun?” “Henüz hiçbirine.” Gülümsedi. “İyi.” Sonra odanın köşesindeki eski ahşap sandığa yürüdü. Anahtarını cebinden çıkarıp kilidi açtı. İçinden sararmış bir zarf aldı. Bana uzattı. “Şimdi neden seninle evlendiğimi öğreneceksin.” Zarfı açtım. İçinde eski bir fotoğraf vardı. Fotoğrafta annem duruyordu. Yanında ise genç bir adam vardı. Rauf’un babası. Nefesim kesildi. “Bu ne?” Rauf yatağın kenarına oturdu. “Sen doğmadan önce çekilmiş.” Fotoğrafı tekrar inceledim. Annem gülümsüyordu. Rauf devam etti. “Benim babamla annen birbirlerini çocukluklarından beri tanıyordu. Fakat ikisi de başka insanlarla evlendi. Yıllar sonra baban ağır bir borcun içine düştüğünde yardım eden kişi benim babamdı.” “Bunu biliyorum.” “Bilmediğin şey, o borcun hiçbir zaman geri istenmemesi gerektiğiydi.” Başımı kaldırdım. “Ne demek bu?” Rauf bir başka kâğıt çıkardı. Babası ölmeden önce yazmıştı. Babanın borcunun silinmesini, ailemizin zor durumda bırakılmamasını vasiyet etmişti. Ellerim öfkeyle titremeye başladı. “O zaman babam yıllardır neden borçlu olduğunu düşünüyor?” Rauf’un yüzü sertleşti. “Çünkü amcam vasiyetin bu kısmını sakladı. Arazilerinizi almak istiyordu.” Sanki oda dönüyordu. “Peki evlilik?” Rauf ayağa kalktı. Bu kez yavaşça yanıma geldi. Aramızda yalnızca birkaç adım kalmıştı. “Amcam borcu bahane edip evinizi alacaktı. Vasiyeti ortaya çıkardığım anda onu durdurabilirdim.” “Öyleyse neden benimle evlendiniz?” Uzun süre sustu. İlk kez Rauf Ağa’nın gözlerinde tereddüt gördüm. Sonra beklemediğim bir şey söyledi. “Çünkü seni uzun zamandır fark ediyordum.” Şaşırdım. “Nasıl yani?” “Kışın meydandaki çeşmenin yanında yaşlı Hatice Nine düşmüştü. Herkes uzaktan bakarken sen onu kaldırdın. Sonra çamura bulaşan ayakkabılarını temizledin.” Nefesimi tuttum. O günü hatırlıyordum. Rauf devam etti. “O gün seni merak ettim. Sonra seni birkaç kez daha gördüm. Kardeşlerin için kasabaya yürüdüğünü, baban hastalandığında tek başına tarlaya gittiğini öğrendim.” Sesini alçalttı. “Borç meselesini öğrenince bunun seni mecbur bırakmasını istemedim.” “Fakat yine de bana evlilik teklif ettiniz.” “Evet.” “Borcu silme karşılığında.” Başını salladı. “Çünkü başka türlü teklifimi kabul etmeyeceğini düşündüm.” Öfkelendim. “Beni satın aldığınızı düşündürmek daha mı iyiydi?” “Hayır.” Bir an sustu. “Hayatımda yaptığım en aptalca şeydi.” Bu kadar ciddi bir adamın bunu söylemesi beni istemeden gülümsetti. O da fark etti. Bir adım daha yaklaştı. “Şimdi gerçeği biliyorsun.” “Evet.” “Ve sana söz verdiğim gibi karar senin.” Kaşlarımı çattım. “Ne kararı?” “Bu evlilik yarın bitebilir.” Şaşkınlıkla baktım. “Ne?” “Babanın borcu zaten yok. Evinize kimse dokunamaz. İstersen sabah seni ailene götürürüm. Kimse seni suçlayamaz.” O an beklemediğim bir duygu içimi kapladı. Gitme ihtimali. Nedense canımı acıtmıştı. “Peki siz?” “Ben ne?” “Ben gidersem?” İlk kez gözlerini kaçırdı. “Ben alışırım.” Bu defa gerçekten güldüm. “Yalan.” Yüzüme baktı. “Ne?” “Az önce bana yalan söylediğimi anlamıştınız. Şimdi ben de sizin yalan söylediğinizi anladım.” Rauf’un bakışları değişti. Aramızdaki hava bir anda ağırlaştı. Yavaşça elini kaldırdı ama yüzüme dokunmadan önce durdu. “Dokunabilir miyim?” Başımı hafifçe salladım. Parmaklarının ucu yanağıma değdi. Sanki bütün gün susturduğum heyecan bir anda içime yayıldı. Kalbim öylesine hızlı atıyordu ki duyacağından korktum. Rauf eğildi. Ama yine durdu. Kararı bana bırakıyordu. Bu kez aramızdaki son mesafeyi ben kapattım. İlk öpücüğümüz ne masallardaki kadar kusursuzdu ne de düğün gecelerini anlatan kadınların abarttığı kadar çılgındı. Ama hayatımda ilk defa birinin beni elde edilmesi gereken bir şey gibi değil, karar verebilen bir insan gibi gördüğünü hissettim. Sabah olduğunda konağın avlusuna çıktık. Rauf’un amcası bizi bekliyordu. Elinde bazı evraklar vardı. Babamın evi boşaltması gerektiğini söylemeye başladı. Rauf sözünü bitirmesine izin vermedi. Babası tarafından bırakılan vasiyeti herkesin önünde masaya koydu. “Bu aile sana tek kuruş borçlu değil.” Amcasının yüzü değişti. Köylüler birbirlerine baktılar. Yıllardır saklanan gerçek ortaya çıkmıştı. Babam haberi duyduğunda ağladı. Ama beni asıl şaşırtan şey birkaç gün sonra oldu. Rauf bana tapuları getirdi. Babamın evinin tapusunu. Borç nedeniyle yıllar önce teminat gösterilen küçük tarlayı da geri almıştı. Tapuları önüme bıraktı. “Bunlar senin ailene ait.” Sonra bir kâğıt daha koydu. Konağın yarısının mülkiyetini benim üzerime geçiriyordu. “Bunu kabul edemem.” “Niye?” “Beni satın almaya çalışıyorsunuz.” Kaşlarını kaldırdı. Sonra ilk gecemizdeki gibi belli belirsiz gülümsedi. “Hayır. Bu kez karımın gerektiğinde beni kapının önüne koyabilecek kadar güçlü olmasını sağlıyorum.” Kahkahamı tutamadım. Yıllar geçti. Rauf’la kolay bir evliliğimiz olmadı. İkimiz de inatçıydık. Bazen günlerce tartıştık. Bazen aynı masada oturup birbirimize tek kelime söylemedik. Ama hiçbir tartışmamızda bana o eski borcu hatırlatmadı. Hiçbir zaman ailemi küçümsemedi. Ve en önemlisi, hiçbir kararımı elimden almaya çalışmadı. Yıllar sonra babam öldüğünde eski sandığını açarken küçük bir not buldum. Babamın el yazısıyla yazılmıştı: “Bir insanın sana ne verdiğine değil, yanında sana kim olma hakkı tanıdığına bak.” O kâğıdı yıllarca sakladım. Çünkü sonunda anlamıştım. Genç yaşımda o konağa girerken Rauf’un parası yüzünden hayatımın kurtulduğunu sanmıştım. Oysa yıllar sonra fark ettim ki beni değiştiren şey konağı, tarlaları ya da serveti değildi. O gece kapıyı kilitledikten sonra anahtarı aslında bana vermişti. Ve bazen gerçek sevgi, birini yanında tutabilme gücüne sahipken ona gitme özgürlüğünü verebilmektir.