Babama, 1999 depreminde enkazdan on bir çocuk çıkardığı için madalya veriyorlardı. Tören başlarken yaşlı bir kadın kürsüye yürüdü ve mikrofona “On ikinciyi neden bıraktın Halit?” dedi.

DOLAR

Alış: 50.15

Satış: 50.35

EURO

Alış: 55.46

Satış: 55.68

GBP

Alış: 66.25

Satış: 66.74

ANKARA

°C

Diğer İller

ADANA ADIYAMAN AFYON AĞRI AKSARAY AMASYA ANKARA ANTALYA ARDAHAN ARTVİN AYDIN BALIKESİR BARTIN BATMAN BAYBURT BİLECİK BİNGÖL BİTLİS BOLU BURDUR BURSA ÇANAKKALE ÇANKIRI ÇORUM DENİZLİ DİYARBAKIR DÜZCE EDİRNE ELAZIĞ ERZİNCAN ERZURUM ESKİŞEHİR GAZİANTEP GİRESUN GÜMÜŞHANE HAKKARİ HATAY IĞDIR ISPARTA İSTANBUL İZMİR KAHRAMANMARAŞ KARABÜK KARAMAN KARS KASTAMONU KAYSERİ KIRIKKALE KIRKLARELİ KIRŞEHİR KİLİS KOCAELİ KONYA KÜTAHYA MALATYA MANİSA MARDİN MERSİN MUĞLA MUŞ NEVŞEHİR NİĞDE ORDU OSMANİYE RİZE SAKARYA SAMSUN SİİRT SİNOP SİVAS ŞANLIURFA ŞIRNAK TEKİRDAĞ TOKAT TRABZON TUNCELİ UŞAK VAN YALOVA YOZGAT ZONGULDAK

Ana Sayfa Foto Galeri 15.11.2026

Babama, 1999 depreminde enkazdan on bir çocuk çıkardığı için madalya veriyorlardı. Tören başlarken yaşlı bir kadın kürsüye yürüdü ve mikrofona “On ikinciyi neden bıraktın Halit?” dedi.

İleri

Foto Galeri Haberin Devamı

: Bölüm 2 Babam yatağın kenarına oturmuş, elindeki fotoğrafa bakıyordu. Yüzünde yakalanmış bir adamın korkusu yoktu. Daha kötüsü vardı. Yirmi yedi yıldır beklediği bir anın sonunda geldiğini bilen bir insanın yorgunluğu. “Okudun mu?” diye sordu. Kâğıdı elimde sıktım. “Baba, bu ne demek? Birini seçtim ne demek?” Fotoğrafı benden aldı. Başparmağıyla küçük çocuğun yüzünü okşadı. “Arda,” dedi. “Sekiz yaşındaydı. Taylan’la aynı sınıftaydılar.” “Biliyorum. Nurhan Hanım’ın oğlu.” Babam başını salladı. “Hayır Ceylan. Sen bilmiyorsun. Hiçbiriniz bilmiyorsunuz.” Ayağa kalktı, pencereye yürüdü. Dışarıda çocuklar bisiklet sürüyordu. Babam uzun süre onları izledi. “O gece Taylan’ı ilk ben bulmadım,” dedi. “Arda buldu.” İçimde bir şey buz kesti. “Nasıl yani?” “Binamız çöktüğünde ben dışarıdaydım. Fırından dönüyordum. Taylan’la Arda merdiven boşluğundaymış. Arda aşağı inecekmiş, Taylan yukarı çıkacakmış. Sarsıntı başlayınca merdivenler çökmüş. İkisi aynı beton kirişin altında kalmış.” Babam yatağa döndü. Fotoğrafı dizlerinin üzerine koydu. “İlk sesini duyduğum çocuk Arda’ydı. ‘Halit amca!’ diye bağırıyordu. ‘Taylan burada! Ayağı sıkıştı!’” Boğazım kurudu. “Sonra?” “Betonu kaldırmaya çalıştım. Ellerim parçalandı. Komşular geldi. Bir demir bulduk. Kirişi biraz oynatabildik. Dar bir boşluk açıldı. İkisini birden çıkaracak kadar geniş değildi.” Babamın sesi çatladı. “Arda bana Taylan’ın elini uzattı. Kendi kolunu değil. Taylan bayılmak üzereydi. ‘Önce onu çıkar Halit amca,’ dedi. ‘Ben beklerim.’” Yatağın kenarına tutundum. “Sen de Taylan’ı çıkardın.” “Evet.” “Sonra Arda’ya döndün.” Babam cevap vermedi. “Baba, sonra Arda’ya döndün, değil mi?” Başını eğdi. “Dönemedim.” “Niye?” “Kiriş kayıyordu. Bir adam ‘Yıkılacak, çıkın!’ diye bağırdı. Taylan’ı kucağıma aldım. Arda’nın eli hâlâ dışarıdaydı. Bileğimden tuttu.” Babam gözlerini kapattı. “Bana ‘Amca, sen de gelirsin, değil mi?’ dedi.” Odadaki saat çalışıyordu. Tik taklarını hiç bu kadar yüksek duymamıştım. “Ne dedin?” “Gelirim dedim.” Babam ellerine baktı. “Yalan söyledim.” İçimdeki öfke korkunç bir hızla yükseldi. “Baba, enkaz çöküyormuş! Sen de ölebilirdin!” “Evet.” “Bir insan iki çocuğu aynı anda kurtaramaz!” “Evet.” “O zaman neden kendini suçluyorsun?” Babam bana baktı. “Çünkü Arda hemen ölmedi, Ceylan.” Sanki odanın havası çekildi. “Ne?” “Yandaki apartmandan bir adam onun sesini sabaha kadar duymuş. Ben Taylan’ı hastaneye götürdüm. Sonra geri döndüm. Ama bizim binaya değil. Yan sokaktaki enkaza gittim. Orada üç çocuk bağırıyordu. Onları çıkardık. Sonra başka bir bina… Sonra bir başkası…” “Arda’ya dönmedin mi?” “Döndüm. İkinci gün.” Babam dudaklarını ısırdı. “Çok geçti.” Bir sandalyeye oturdum. Babamın gözlerine bakamıyordum. “Nurhan Hanım biliyor muydu?” “Biliyordu. Arda’nın annesi o sırada hastanedeydi. Bacağı kırılmıştı. Çocuğunun benimle olduğunu sanmış. Ben her seferinde birazdan döneceğim demişim. Ona değil, kendime.” “Peki o on çocuk?” “Gerçekten kurtardım. Hepsini. Ama her çocuğu kucağıma aldığımda Arda’nın sesi kulağımdaydı. On birinciyi çıkardığımda bile hâlâ onu duyuyordum.” Babam kalktı, dolaba gitti. En üst raftan paslanmış küçük bir teneke kutu indirdi. İçinden bir mavi bilye çıkardı. “Arda’nın cebinden bulmuşlar. Nurhan bana verdi. Yıllarca geri götürmeye çalıştım. Almadı.” Bilyeyi avucuma bıraktı. “Bana, ‘Oğlum seni bekledi Halit. Ben de yirmi yedi yıldır senin doğruyu söylemeni bekliyorum,’ dedi.” O an anladım. Nurhan Hanım törene babamı aşağılamak için gelmemişti. Babamın susmasını bitirmek için gelmişti. “Peki neden şimdi?” diye sordum. “Neden yirmi yedi yıl sonra?” Babam yatağın kenarına oturdu. “Çünkü belediye o arsaya heykelimi dikecek. Arda’nın öldüğü yere. Üstelik altında ‘On bir çocuğun kurtarıcısı’ yazacak.” Elimi ağzıma kapattım. “Nurhan bunu nasıl öğrendi?” “Ben söyledim. Bir ay önce evine gittim. Ona heykeli istemediğimi, törende her şeyi açıklayacağımı söyledim. İnanmadı.” “Niye inanmadı?” Babam acı acı gülümsedi. “Çünkü ona yirmi yedi yıldır aynı şeyi söylüyorum.” O gece uyuyamadım. Sabah Taylan’ı aradım. Her şeyi anlattım. Uzun süre konuşmadı. Sonra tek bir soru sordu. “Arda beni gerçekten kurtarmış mı?” “Evet.” Telefondan boğuk bir ses geldi. Ağabeyim ağlıyordu. “Ben hayatım boyunca babamın beni kurtardığını sanmıştım.” “İkiniz de kurtarmışsınız,” dedim. “Hayır Ceylan. Babam beni çıkarmış. Ama Arda bana kendi sırasını vermiş.” Taylan aynı gün İstanbul’dan geldi. Akşam babamın karşısına oturdu. Masada üçümüz vardık. Annem yıllar önce ölmüştü. İlk kez, ailemizin en büyük sırrını onun yokluğunda konuşuyorduk. Taylan cebinden telefonunu çıkardı, ekrana bir şeyler yazdı. “Arda’nın mezarı nerede?” Babam cevap verdi. “Değirmendere Mezarlığı. Annesi her cuma gidiyor.” “Yarın oraya gideceğim.” Babam başını salladı. “Ben de geleyim.” Taylan uzun süre ona baktı. “Baba, önce Nurhan Hanım’dan izin isteyeceğiz.” Babamın gözleri doldu. “Haklısın.” Ertesi sabah üçümüz Nurhan Hanım’ın kapısına gittik. Kadın beni görünce yüzünü çevirdi. “Sizden özür dilemeye geldim,” dedim. “Hakkınızda haber yaptırdım. İnsanların size hakaret etmesine sebep oldum. Bilmeden konuştum.” “Bilmeden mi?” dedi. Başımı eğdim. “Evet. Ama bilmediğimi kabul etmek yerine sizi suçladım. Bu da benim hatamdı.” Nurhan Hanım gözlerini babama çevirdi. “Sen niye geldin Halit?” Babam cebinden fotoğrafı çıkardı. “Arda’yı ziyaret etmek istiyoruz. İzin verirsen.” Kadın birkaç saniye fotoğrafa baktı. “Sen onun mezarının yerini zaten biliyorsun.” “Biliyorum.” “Yirmi yedi yıldır biliyorsun.” “Evet.” “Peki neden hiç gelmedin?” Babamın dudakları titredi. “Geldim Nurhan. Çok geldim. Ama hep kapının dışında durdum. Sen oradayken giremedim.” Nurhan Hanım gözlerini kapattı. “Ben seni görmedim sanıyorsun, değil mi?” Babam başını kaldırdı. “Her sene on yedi ağustosta mezarlığın demir kapısında beklediğini gördüm. Elinde çiçeklerle. Sonra onları bir çöp kutusuna bırakıp gittiğini gördüm.” Babam ağlamaya başladı. Nurhan Hanım’ın yüzü sertleşti. “Benden korktun Halit. Ama oğlum karanlıkta senden korkmamıştı. Sana güvenmişti.” Taylan bir adım öne çıktı. “Nurhan teyze, ben Taylan.” Kadın ona baktı. Önce tanıyamadı. Sonra eli kapının kenarına gitti. “Taylan?” “Evet.” “Sen büyümüşsün.” Ağabeyim başını eğdi. “Arda büyüyemedi.” Nurhan Hanım’ın yüzü birden değişti. Yıllardır tuttuğu bir şey çözülmüş gibiydi. “Öyle söyleme,” diye fısıldadı.

: Taylan gözyaşlarını silmedi. “Benim yerime onun kaldığını öğrendim. Benim buna hakkım yoktu demiyorum. İkimizin de yaşamaya hakkı vardı. Ama o bana yardım etmiş. Ben hiç bilmiyordum.” Kadın kapı eşiğine oturdu. “Arda seni çok severdi,” dedi. “Her gün eve gelip Taylan’la ne oynadığını anlatırdı. Bir gün seni itmişler, Arda kavga etmiş. Dişi o yüzden kırıldı.” Taylan dondu. Babamın cüzdanındaki fotoğraf. Ön dişi eksik gülümseyen çocuk. Nurhan Hanım içeri gidip bir kutu getirdi. İçinden sararmış bir okul defteri çıkardı. “Bunu yıllardır saklıyorum.” Defterin kapağında çocuk yazısıyla iki isim vardı: ARDA VE TAYLAN — GİZLİ KULÜP. Taylan defteri açtı. İlk sayfada iki çöp adam çizilmişti. Birinin altında Arda, diğerinin altında Taylan yazıyordu. Altında yamuk harflerle bir cümle vardı: “En iyi arkadaşlar birbirini bırakmaz.” Ağabeyim defteri göğsüne bastırdı. O gün mezarlığa gittik. Nurhan Hanım önden yürüdü. Babam birkaç adım arkasındaydı. Taylan’la ben geriden geliyorduk. Arda’nın mezarı küçüktü. Beyaz mermerin üzerinde fotoğrafı vardı. Aynı gülümseme. Aynı eksik diş. Babam dizlerinin üzerine çöktü. “Arda,” dedi. “Ben geldim.” Sesi neredeyse duyulmuyordu. “Geleceğim demiştim. Çok geç kaldım oğlum.” Toprağa dokundu. “Beni affet demeye hakkım yok. Ama sana verdiğim sözü tutamadığımı herkesin önünde söyleyeceğim.” Nurhan Hanım yanına geldi. “Halit,” dedi, “ben senden oğlumu geri getirmeni istemiyorum. Bunun mümkün olmadığını biliyorum.” Babam başını kaldırdı. “Ben senden bir kahraman olmanı da istemedim. Sadece Arda’nın orada olduğunu söylemeni istedim.” Babam başını eğdi. “Artık söyleyeceğim.” O öğleden sonra yerel haber sitesini aradım. Babamın savunmasını yaptığım muhabirle konuştum. “Yazdığınız haberde yanılmışım,” dedim. “Nurhan Hanım hakkında söylediklerimin doğru olmadığını açıklamak istiyorum.” Muhabir şaşırdı. “Babanız gerçekten o çocuğu bilerek mi bıraktı?” Bu sorunun cevabını ben veremezdim. “Dört gün sonra babam kendisi anlatacak,” dedim. “Ama şunu şimdi yazabilirsiniz: Nurhan Hanım’dan kamuoyu önünde özür diliyorum. Onun acısını küçümsedim. İnsanları ona karşı kışkırttım.” Akşam haber yayımlandı. Yorumlar bu kez bana yöneldi. Bazıları beni yalancılıkla suçladı. Bazıları babama hakaret etti. Bazıları Nurhan Hanım’ın yıllardır neden sustuğunu sorguladı. Telefonu kapattım. İlk kez, herkesin ne düşündüğünü kontrol etmeye çalışmadım. Anma töreninden bir gün önce belediyeden bir görevli babamı aradı. “Halit Bey, konuşma yapmanızı istemiyoruz,” dedi. “Törenin düzeni bozulabilir.” Babam telefonu hoparlöre aldı. “Ben konuşacağım.” “Beyefendi, heykel projesi de var. Bu açıklama belediyeyi zor durumda bırakır.” “Heykeli dikmeyin.” “Bu kadar kolay değil.” “Benim heykelimi istemiyorum.” Görevli sesini yükseltti. “Beyefendi, yıllardır size gösterilen saygıyı bir düşünün!” Babam gözlerini kapattı. “Ben yıllardır onu düşünüyorum,” dedi. “Artık başka bir çocuğu düşünme sırası.” Telefonu kapattı. O gece babam konuşma metnini yeniden yazdı. Bilgisayarda değil, kendi eliyle. Her satırda durdu. Birkaç kez kâğıdı buruşturdu. Sonunda üç sayfa yazdı. Sabah olduğunda bana gösterdi. “Nasıl olmuş?” diye sordu. Okudum. Son satırda şöyle yazıyordu: “Ben on bir çocuk kurtardım. Ama on ikinci çocuğun hikâyesini susturdum. Bir madalya, bu sessizliği örtemez.” Başımı kaldırdım. “Baba, bunu söylemek zorunda değilsin.” Yüzüme baktı. “Biliyorum.” “İnsanlar seni affetmeyebilir.” “Biliyorum.” “Bazıları on bir çocuğu kurtardığını da unutacak.” Babam ağır ağır başını salladı. “Ben onların beni hatırlamasını istemiyorum artık Ceylan. Arda’yı hatırlasınlar.” 17 Ağustos sabahı Gölcük sahilinde kalabalık toplanmıştı. Önceki törenin görüntüleri hâlâ herkesin aklındaydı. Gazeteciler gelmişti. Kameralar kurulmuştu. Belediye başkanı babamın konuşmasını programdan çıkarmıştı ama babam ön sırada oturuyordu. Yanında Nurhan Hanım vardı. Bu görüntü bile kalabalığı şaşırtmaya yetmişti. Saat 03.02’de sirenler çaldı. Herkes ayağa kalktı. Saygı duruşu başladı. Babamın gözleri kapalıydı. Nurhan Hanım’ın elleri titriyordu. Sessizlik bittiğinde belediye başkanı kürsüye çıktı. Konuşmaya başladı. “1999 depreminde gösterilen fedakârlıkların simgesi olan—” Babam ayağa kalktı. Başkan sustu. “Halit Bey, lütfen programı—” Babam kürsüye doğru yürüdü. Kimse durdurmadı. Mikrofonun önüne geçti. Elindeki üç sayfayı açtı. İlk cümleyi okumaya çalıştı ama sesi çıkmadı. Kalabalığın içinden biri bağırdı: “Konuş Halit amca! Biz seni tanıyoruz!” Babam başını kaldırdı. “Hayır,” dedi. “Siz benim sadece bir tarafımı tanıyorsunuz.” Sonra başladı. “Yirmi yedi yıl önce bu şehirde büyük bir felaket yaşandı. Binlerce insanımızı kaybettik. Ben o günlerde on bir çocuğu enkazdan çıkardım. Bu doğrudur. Ama bugün anlatacağım bir çocuk daha var.” Kalabalık sessizleşti. “Adı Arda Yılmaz’dı. Sekiz yaşındaydı. Oğlum Taylan’ın en yakın arkadaşıydı.” Babam bir an durdu. “Deprem gecesi ikisini aynı enkazın altında buldum. Arda konuşabiliyordu. Taylan ağır yaralıydı. İkisinin de yardıma ihtiyacı vardı. Açtığımız boşluk çok dardı. O sırada ikisini birden çıkarmamız mümkün görünmüyordu.” Gözleri Taylan’a kaydı. “Oğlumun hayatından korktum. Arda bize Taylan’ın elini uzattı. Önce onu çıkarmamızı istedi.” Babamın sesi kırıldı. “Ben oğlumu çıkardım. Arda’ya geri geleceğimi söyledim. O anda yapı yeniden çökmek üzereydi. Yardım eden adamlar geri çekildi. Ben de oğlumla uzaklaştım.” Bir kadın ağlamaya başladı. Babam devam etti. “Deprem sonrasında başka çocukları kurtarmaya çalıştım. Ama Arda’nın bulunduğu yere zamanında dönemedim. Yardım çağrısını ilgili ekiplere yeterince açık ve ısrarla aktarmadım. Başka enkazlarda çalışırken kendime sürekli ‘Birazdan döneceğim’ dedim. Döndüğümde artık çok geçti.” Başını eğdi. “Bugün burada, o gece yaptığım seçimin sonucunu yıllardır taşıdığımı söylemek istiyorum. Bir babanın kendi çocuğuna koşmasını anlayabilirsiniz. Belki beni de anlayabilirsiniz. Ama Arda’nın annesinin bunu kabul etmek zorunda olmadığını da anlayın.” Nurhan Hanım ellerini yüzüne kapattı. Babam kâğıtları bir kenara koydu. “Size şimdiye kadar anlatmadığım bir şey var.” Kalabalıkta fısıltılar başladı. “Her yıl beni kahraman diye çağırdığınızda geldim. Madalyalar aldım, plaketler aldım. Her konuşmada on bir çocuğun adını saydım. Ama Arda’nın adını bir kez bile söylemedim.” Kürsüye iki eliyle tutundu. “Çünkü onu söylersem insanların bana soracağından korktum. Neden geri dönmedin, diye soracaklardı. Ben de cevap veremeyecektim.” Babam gözlerini Nurhan Hanım’a çevirdi. “Nurhan, senin oğlun benim oğlumun yaşamasına yardım etti. Bense yıllarca onun adını bile ağzıma alamadım. Bunun için senden özür diliyorum.” Sonra kalabalığa döndü. “Bana verilen madalyayı hak edip etmediğime siz karar verebilirsiniz. Ama heykelimi istemiyorum. O boş arsaya benim heykelimi değil, orada hayatını kaybedenlerin adlarını yazın.” Babam cebinden küçük mavi bilyeyi çıkardı. “Arda bunu cebinde taşırmış. Arkadaşlarıyla oynarken kullanırmış. Ben yirmi yedi yıldır saklıyorum.” Bilyeyi avucunda tuttu. “Bir çocuğun hayatı, bir adamın kahramanlık hikâyesinin unutulmuş dipnotu olmamalı.” Sesi tamamen kısıldı. “Ben on bir çocuk kurtardım. Ama on ikinciyi kurtaramadım. Ve yıllarca bunun gerçeğini anlatacak cesareti de gösteremedim.” Mikrofondan çekildi. Kalabalık sessizdi. Kimse alkışlamadı. O sessizlik, babamın hayatında duyduğu bütün alkışlardan daha ağırdı. Sonra arka sıralardan bir adam ayağa kalktı. Kırklı yaşlarındaydı. Elinde baston vardı. “Halit amca!” Babam döndü. “Beni hatırladın mı?” Adam kürsüye doğru yürüdü. “Ben Serkan. İzmit Caddesi’ndeki fırının altında kalmıştım. Sen beni ikinci gün çıkardın.” Babam başını salladı. “Hatırlıyorum oğlum.” Serkan’ın gözleri doldu. “Benim iki kızım var şimdi. Biri on dört, biri dokuz yaşında. Ben bugün burada olmamı sana borçluyum. Ama Arda’nın da adını bilmeliydim.” Arkasından başka bir kadın ayağa kalktı. “Ben de kurtardıklarından biriyim,” dedi. “O zaman altı yaşındaydım.” Sonra üçüncü biri. Dördüncü biri. Kurtarılan çocuklardan yedisi törendeydi. Hepsi yetişkin olmuştu. Bazıları çocuklarıyla gelmişti. Babamın önünde durdular. Serkan elini uzattı. “Senin sayende yaşıyorum Halit amca. Bunun için sana minnettarım. Ama Arda’nın annesinin acısını da unutmayacağız.” Babam elini sıktı. Ardından Serkan, Nurhan Hanım’a doğru yürüdü. “Başınız sağ olsun,” dedi. “Çok geç kalmış bir söz, biliyorum.” Nurhan Hanım ayağa kalktı. Adamın elini tuttu. “Sağ ol evladım.” Taylan o anda kürsüye çıktı. Elinde Arda’nın okul defteri vardı. Mikrofona yaklaştı. “Ben Taylan. Halit’in oğluyum.” Sesi titriyordu. “Yirmi yedi yıl boyunca babamın beni enkazdan kurtardığını bildim. Arda’nın bana yardım ettiğini ise dört gün önce öğrendim.” Defteri açtı. “Arda’yla birlikte yaptığımız bir defter var. İlk sayfasında şöyle yazıyor: ‘En iyi arkadaşlar birbirini bırakmaz.’” Ağabeyim yutkundu. “Ben o gece ne olduğunu hatırlamıyorum. Ama Arda’nın beni bırakmadığını biliyorum.” Kalabalığın arasında ağlayanlar vardı. “Ben inşaat mühendisiyim. Yıllardır depreme dayanıklı binalar üzerinde çalışıyorum. Bundan sonra Arda’nın adını yaşatmak için de çalışacağım. Ama bunu onun ailesinden izin alarak yapacağım.” Nurhan Hanım’a baktı. “Nurhan teyze, iznin olursa onun adına bir burs kurmak istiyorum. Depremde ailesini kaybetmiş çocukların eğitimine destek olacak bir burs.” Kadın gözyaşlarını sildi. “Olur oğlum,” dedi. “Arda okulunu çok severdi.” İlk alkış o anda yükseldi. Babam için değildi. Arda için de değildi yalnızca. O alkış, yıllardır anlatılmamış bir gerçeğin sonunda duyulmuş olmasınaydı. Törenden sonra belediye başkanı babamla görüştü. Heykel projesinin durdurulacağını söyledi. Eski binanın arsasında kayıpların anısına bir alan yapılması için ailelerle görüşülecekti. Babam başını salladı. “İyi olur.” Bir gazeteci yanımıza geldi. “Halit Bey, kendinizi hâlâ kahraman olarak görüyor musunuz?” Babam hiç düşünmedi. “Hayır,” dedi. “Ben o gece korkan bir babaydım. Sonraki günlerde elimden geldiğince insan kurtardım. Ama bir çocuğu da kurtaramadım. Bunların hepsi benim hikâyem.” “Peki Nurhan Hanım sizi affetti mi?” Babam arkasına baktı. Nurhan Hanım biraz ileride Taylan’la konuşuyordu. “Bunu ona sorun,” dedi. “Ben ondan af istemeyi hak olarak görmüyorum.” O akşam eve döndüğümüzde babam ilk kez yemek yedi. Annemin tarifinden yaptığım mercimek çorbasından iki tabak içti. Sonra balkona çıktı. Yanına oturdum. “Baba,” dedim, “keşke bunu yıllar önce anlatsaydın.” “Keşke,” dedi. “Niye anlatmadın?” Uzun süre sustu. “İlk yıl utanıyordum. İkinci yıl herkes bana kahraman demeye başladı. Üçüncü yıl kendimi buna inandırmaya çalıştım. Sonra sustukça konuşmak zorlaştı.” Elini dizine koydu. “İnsan bazen bir yalan söylemeden de yalanın içinde yaşayabiliyor Ceylan. Ben Arda’yı kurtardım demedim hiç. Ama onun adını sakladım. İnsanlar eksik hikâyeyi gerçek sandı.” Başımı babamın omzuna koydum. “Artık bitti,” dedim. Babam başını iki yana salladı. “Hayır kızım. Arda için biteli yirmi yedi yıl oldu. Bizim yapabileceğimiz tek şey bundan sonrasını doğru yaşamak.” Altı ay sonra Arda Yılmaz Eğitim Bursu kuruldu. Taylan ilk bağışı yaptı. Babam da madalyalarından, plaketlerinden vazgeçti; evdeki çalışma odasını burs için gönüllü çalışmaların yürütüldüğü küçük bir ofise dönüştürdü. Bursun ilk yılında sekiz öğrenciye destek sağlandı. Her biri depremde anne ya da babasını kaybetmiş çocuklardı. Nurhan Hanım başta toplantılara gelmedi. Sonra bir gün kapıda göründü. Elinde Arda’nın eski okul çantası vardı. “Bunu getirdim,” dedi. “Belki bir köşeye koyarsınız.” Babam çantayı almadı. “Nurhan,” dedi, “bu senin hatıran. Bizde kalmasını istediğine emin misin?” Kadın çantaya baktı. “Yirmi yedi yıldır dolabımda duruyor. Her sabah açıp bakıyorum. Artık başka çocukların da işine yarasın istiyorum.” Çantanın içinden birkaç kalem, bir silgi ve küçük bir cetvel çıktı. Bir de katlanmış bir resim. Resimde üç kişi vardı. İki çocuk, bir adam. Adamın elinde kocaman bir kürek vardı. Yanına çocuk yazısıyla “HALİT AMCA” yazılmıştı. Babam resmi görünce oturdu. Nurhan Hanım açıkladı. “Arda seni çok severdi. Depremden bir hafta önce çizmiş. Taylan’la birlikte seninle balığa gitmek istiyorlarmış.” Babam resmi iki eliyle tuttu. “Bilmiyordum.” “Biliyorum,” dedi Nurhan Hanım. Bir süre ikisi de konuşmadı. Sonra kadın babamın karşısına oturdu. “Halit, sana bir şey söylemek istiyorum.” Babam başını kaldırdı. “Ben seni yirmi yedi yıl affedemedim. Belki hiçbir zaman da tamamen affedemeyeceğim.” Babam başını salladı. “Anlıyorum.” “Ama o törenden sonra ilk kez rahat uyudum. Çünkü artık herkes Arda’nın adını biliyor.” Gözleri doldu. “Ben oğlumun bir kahraman olarak anılmasını istemiyorum. O daha sekiz yaşındaydı. Yaşamak istiyordu. Sadece arkadaşına yardım etti.” Babam ağlamaya başladı. Nurhan Hanım elini masanın üzerine koydu. “Sen de o gece korktun Halit. Bunu biliyorum. Ama beni en çok yaralayan, sonrasında susmandı.” “Biliyorum Nurhan.” “Artık susma.” Babam elini onun elinin yanına koydu. “Söz veriyorum.” Nurhan Hanım ilk kez elini çekmedi. Bir yıl sonra Gölcük’te, bizim eski binanın bulunduğu arsada küçük bir anma bahçesi açıldı. Ortasında bir heykel yoktu. Onun yerine depremde o binada hayatını kaybedenlerin isimlerinin yazılı olduğu sade bir taş vardı. Arda’nın adı da oradaydı. Bahçenin kenarında iki küçük ağaç dikilmişti. Birini Taylan, diğerini Nurhan Hanım dikmişti. Açılışta kimse babamı kürsüye çağırmadı. O da bunu istemedi. Kalabalığın arasında, diğer insanlar gibi ayakta durdu. Nurhan Hanım yanına geldi. Elinde mavi bilye vardı. “Bunu sana geri vermeyeceğim,” dedi. Babam şaşırdı. “Niye?” “Çünkü artık Arda’nın yanında durması gerektiğini düşünüyorum.” Birlikte taşın yanına yürüdüler. Nurhan Hanım bilyeyi küçük bir cam kutunun içine koydu. Kutunun üzerinde tek bir cümle yazıyordu: “Arda Yılmaz, 1991–1999. Bir çocuğun adı unutulmasın.” Babam uzun süre kutuya baktı. Sonra ceketinin iç cebinden yıllardır taşıdığı fotoğrafı çıkardı. Aynı fotoğraf. Ön dişi eksik, gülen çocuk. Fotoğrafın arkasındaki “Affet beni” yazısı silinmeye başlamıştı. Babam fotoğrafı Nurhan Hanım’a uzattı. “Bunu da sen sakla,” dedi. Kadın başını iki yana salladı. “Hayır Halit. Sen sakla.” “Neden?” “Çünkü artık ona bakarken yalnızca suçunu değil, doğruyu söylemenin neden önemli olduğunu da hatırlayacaksın.” Babam fotoğrafı yeniden cüzdanına koydu. O gün anma bahçesinden ayrılırken Taylan babamın koluna girdi. Ben de diğer tarafına geçtim. Babam birden durdu. “Ceylan,” dedi. “Efendim baba?” “Sen o gün Nurhan’ın kapısına gittiğinde ne istemiştin?” “Özür dilemesini.” “Peki şimdi?” Nurhan Hanım’a baktım. Arda’nın taşının önünde durmuş, küçük bir çocuğun annesiyle konuşuyordu. Çocuk elindeki çiçeği ona uzattı. Nurhan Hanım eğilip aldı. “Şimdi,” dedim, “keşke önce onu dinleseydim diyorum.” Babam başını salladı. “Ben de.” Aradan birkaç ay daha geçti. Bir akşam babamın evine uğradığımda onu eski çalışma masasında buldum. Önünde Arda’nın fotoğrafı, yanında boş bir kâğıt vardı. “Ne yazıyorsun?” diye sordum. “Bir mektup.” “Kime?” “Arda’ya.” “Ne diyeceksin?” Babam kalemi bıraktı. “Eskiden hep ‘Beni affet’ yazardım,” dedi. “Şimdi başka bir şey yazıyorum.” Kâğıdı bana uzattı. Yalnızca dört satır vardı. “Sevgili Arda, O gece seni kurtaramadım. Sonra da hikâyeni yıllarca anlatamadım. Bugün adını bilen çocuklar var. Seni unutmayacağız. Verdiğim sözü tutamadım. Ama artık susmayacağım.” Mektubu katlayıp küçük bir zarfa koydu. Ertesi cuma mezarlığa birlikte gittik. Nurhan Hanım zaten oradaydı. Babamı görünce yanındaki boş yere işaret etti. “Gel Halit. Otur.” Babam oturdu. İki yaşlı insan, küçük bir mezarın başında uzun süre sessiz kaldı. Sonra Nurhan Hanım çantasından bir termos çıkardı. “Çay içer misin?” Babam başını salladı. “İçerim.” Kadın iki bardak doldurdu. Ben biraz uzakta durup onları izledim. Birbirlerini affetmiş iki insan gibi görünmüyorlardı. Zaten belki de böyle bir son mümkün değildi. Ama artık birbirlerinden kaçmıyorlardı. Babam çayını içerken gözlerini mezar taşından ayırmadı. Nurhan Hanım da oğlunun fotoğrafına bakıyordu. Bir süre sonra kadın sessizliği bozdu. “Halit,” dedi, “o gece Arda sana ne demişti?” Babam bardağı yere bıraktı. “Önce Taylan’ı çıkar demişti.” “Sonra?” “Sen de gelirsin, değil mi, demişti.” Nurhan Hanım gözlerini kapattı. Dudakları titredi. “Ben hep son sözünü merak ettim,” dedi. “Kimse bana söylememişti.” Babam ağlamaya başladı. “Ben gelirim dedim Nurhan. Ona söz verdim.” Kadın uzun süre hiçbir şey söylemedi. Sonra yavaşça başını salladı. “Demek son anda yalnız olmadığını düşünüyordu.” Babam iki eliyle yüzünü kapattı. “Ben onu yalnız bıraktım.” “Evet,” dedi Nurhan Hanım. “Bıraktın.” Ne teselli etti ne de sözünü geri aldı. Sonra elini uzatıp mezar taşını okşadı. “Ama son duyduğu seslerden biri, güvendiği bir insanın sesiymiş.” Babam başını kaldırdı. Nurhan Hanım ona baktı. “Ben bunu bilmeden yirmi yedi yıl yaşadım Halit. Bugün bana bunu söylediğin için teşekkür ederim.” Babam ağlamaktan konuşamadı. Kadın ayağa kalktı, bastonuna yaslandı. “Haftaya yine gelir misin?” diye sordu. Babam gözyaşlarını sildi. “Gelirim.” Nurhan Hanım yüzüne dikkatle baktı. “Bu kez sözünü tut.” Babam da ayağa kalktı. “Tutacağım.” Ve tuttu. O günden sonra her cuma, hava nasıl olursa olsun, Arda’nın mezarına gitti. Hastalandığında Nurhan Hanım’ı arayıp haber verdi. İyileşince yeniden gitti. Bazen konuştular, bazen sadece oturdular. Babam artık törenlere çağrılmıyordu. Gazetelerde adı geçmiyordu. İnsanlar onu eskisi kadar tanımıyordu. Ama her cuma sabahı evden çıkarken cüzdanına baktığını görüyordum. Arda’nın fotoğrafı hâlâ oradaydı. Bir gün ona sordum: “Baba, o fotoğrafı neden hâlâ yanında taşıyorsun? Artık herkes gerçeği biliyor.” Babam gülümsedi. “Çünkü Ceylan,” dedi, “bir insanın doğruyu bir kez söylemesi yetmez. Bir daha susmamayı da öğrenmesi gerekir.” Sonra cüzdanını kapattı, paltosunu giydi. “Nurhan bekler. Geç kalmayayım.” Kapıdan çıktı. Onu merdivenlerden inerken izledim. Yirmi yedi yıl boyunca babamın hikâyesini kahramanlık olarak anlatmıştım. Bir madalyanın, bir heykelin, on bir kurtarılmış hayatın hikâyesi. Şimdi biliyordum ki insan hayatı böyle basit değildi. Babam on bir çocuğu kurtarmıştı. Bu gerçekti. On ikinci çocuğu kurtaramamıştı. Bu da gerçekti. Ve en büyük hatası, o çocuğun adını yıllarca kendi kahramanlık hikâyesinin dışında bırakmasıydı. O yıl 17 Ağustos anmasında babamın adına hiçbir konuşma yapılmadı. Ama anma bahçesinde küçük bir çocuk, annesinin elini çekiştirip cam kutudaki mavi bilyeyi gösterdi. “Anne, bu kimin?” Kadın eğildi. “Arda diye bir çocuğun,” dedi. “Ne olmuş ona?” Kadın taşın üzerindeki adı okudu. “Depremde ölmüş. Sekiz yaşındaymış.” Çocuk biraz düşündü. “Ben de sekiz yaşındayım.” Annesi ona sarıldı. “Biliyorum.” Çocuk bilyeye yeniden baktı. “Ben onunla arkadaş olurdum,” dedi. Biraz ileride duran babam bu sözleri duydu. Gözlerini kapattı. Sonra cüzdanındaki fotoğrafı çıkarıp uzun uzun baktı. İlk kez yüzünde yalnızca suçluluk yoktu. Hüzün vardı. Sevgi vardı. Ve artık saklanmayan bir gerçek vardı. Babamın heykeli hiçbir zaman dikilmedi. Ama Arda’nın adı o şehirde yaşamaya devam etti. Çünkü bazen bir insanın geride bırakabileceği en değerli şey, kendisi hakkında anlatılan büyük bir hikâye değil, yıllarca sustuğu küçük bir ismi sonunda herkesin duyabilmesidir. SON.

Haberin Devamı

Babama, 1999 depreminde enkazdan on bir çocuk çıkardığı için madalya veriyorlardı. Tören başlarken yaşlı bir kadın kürsüye yürüdü ve mikrofona “On ikinciyi neden bıraktın Halit?” dedi.

Benzer Galeriler

İlginizi çekebilir

On yıl önce, görev yaptığım itfaiye istasyonundaki “Güvenli Bebek Kutusu”nu açtığımda